Wstęp do katalogu wystawy „Konsekwencja formy” – Galeria DOM – Sokołowski Ośrodek Kultury – Sokołów Podlaski; 2026

Konsekwencja formy

Wystawa Ireneusza Jankowskiego to rygorystyczne studium nad strukturą i logicznym następstwem kształtu. Tu, artysta staje się narratorem własnych wizji a tworzone przez Niego obiekty “wciągają” do przestrzeni, podejmując dialog z geometrią. Żadne z tych zjawisk, nie jest przypadkiem, lecz wynika z głębokiej konsekwencji formy.

Prace Jankowskiego to zapis intelektualnej podróży od pierwotnego impulsu do złożonej, wielowymiarowej kompozycji. Twórca operuje językiem redukcji i syntezy, gdzie każdy element – linia, płaszczyzna czy punkt – posiada swoje uzasadnienie w szerszym układzie. Ta „konsekwencja”, o której mowa w tytule, przejawia się w niezłomnym trzymaniu się obranej dyscypliny wizualnej. Nie ma tu miejsca na dekoracyjność; estetyka wynika bezpośrednio z wewnętrznej logiki dzieła, a każda z prac, choć pozornie prosta, zasługuje na wyższą rangę.

Świat kultywujący erę piękna, zatraca się w zbyt okazałych, przerysowanych i treściwych formach. Jednak ten sam świat, potrzebuje wytchnienia w czystości kształtów i kompozycji. W prezentowanych pracach dostrzegamy, jak jedna forma organicznie wypływa z drugiej. Artysta bada granice wytrzymałości kompozycji, sprawdzając jak daleko można posunąć się w uproszczeniu, nie tracąc przy tym napięcia i dynamiki. Widz zostaje wciągnięty w grę rytmu i powtarzalności, która – choć oparta na matematycznym niemal porządku – emanuje niezwykłą wrażliwością na materię i przestrzeń. Dopełnieniem tych cykli, staje się dobór kolorów. Forma tak prosta, wymaga od widza wybarwienia go naturalnym odniesieniem kolorystycznym. W fazie projektowania każdego z obiektów, Jankowski steruje paletą, własnych odcieni. To one, poza kształtami nadają sensu ostatecznej kompozycji, a My jako odbiorcy, możemy analizować te przemiany w dwojaki sposób. To nie jest wystawa skupiona wyłącznie na abstrakcji geometrycznej, lecz mówi o poszukiwaniu ładu w chaosie.

Każda z prac staje się indywidualnym językiem artysty, przypomina nam, że forma jest fundamentem, a jej konsekwentne rozwijanie pozwala dotknąć uniwersalnych praw rządzących obrazem. To lekcja uważności, wymagająca od odbiorcy wyciszenia i podążania za subtelnym śladem autorskiej myśli.

Małgorzata Pląskowska

Fundacja Skarbnica Sztuki